ประกวดสาน ตาแหล๋ว ปลุกวิญญาณงานจักสานในงานหกเป็ง

ท่ามกลางเสียงอึกทึกของงานสมโภชพระธาตุเจ้าภูเพียงแช่แห้งในวัน ‘หกเป็ง’ ที่คลาคล่ำไปด้วยผู้คน มีมุมหนึ่งที่ความเงียบสู้กับความเร็วอย่างน่าอัศจรรย์ มุมนั้นคือวงล้อมของการประกวดจักสาน ‘ตาแหล๋ว’ (หรือต๋าแหลว) ที่เหล่าสล่าและช่างฝีมือทั่วเมืองน่านมานั่งรวมตัวกัน เพื่อเปลี่ยนไม้ตอกเส้นบางให้กลายเป็น 'ตาเหยี่ยว' ผู้พิทักษ์ที่สายตาคมกริบที่สุดในล้านนา

สำหรับคนน่าน ตาแหล๋วไม่ใช่แค่เครื่องจักสาน แต่มันคือ 'ภาษาสัญลักษณ์' ของการเฝ้าระวัง คำว่า "แหลว" ที่หมายถึงนกเหยี่ยว ถูกนำมาเปรียบเปรยกับเครื่องรางศักดิ์สิทธิ์ที่คอยสอดส่องป้องกันสิ่งชั่วร้าย ไม่ให้ย่างกรายเข้าสู่เขตแดนพิธีกรรมหรือหัวไร่ปลายนามารับพันปี

สนามแข่งขันที่วัดกันด้วย ‘ใจ’ และ ‘ปลายนิ้ว’ 
บรรยากาศการประกวดตาแหล๋วในปีนี้เข้มข้นกว่าที่เคย เราเห็นภาพของสล่ารุ่นครูจ นั่งเคียงข้างกับคนรุ่นใหม่ เสียงไม้ไผ่ที่เสียดสีกันสม่ำเสมอคือดนตรีประกอบที่บีบคั้นหัวใจที่สุดในสนามแห่งนี้

กติกาการประกวดไม่ได้วัดกันแค่ที่ความเร็ว แต่คือการพิสูจน์ ‘ความแม่นยำในคติความเชื่อ’ :

ความสมมาตรของ 8 แฉก: ช่างต้องสานให้ได้รูปทรงที่สมดุล เพื่อสื่อถึงบทสวด 'อิติปิโส' ป้องกันภัยรอบทิศทาง หากแฉกเบี้ยวเพียงนิด นั่นหมายถึงความศรัทธาที่สั่นคลอน

ชั้นเชิงการซ้อนทับ: โดยเฉพาะการสาน ตาแหล๋ว 7 ชั้น สำหรับพิธีสืบชะตาเมือง ที่ต้องใช้ความใจเย็นขั้นสูงในการขัดสานตอกเส้นต่อเส้นให้เรียบเนียนเป็นเนื้อเดียวกัน

จิตวิญญาณในเนื้องาน: กรรมการมองหาตาแหล๋วที่ 'มีชีวิต' คือมีความตึงที่พอดี ไม่หย่อนจนไร้พลัง และไม่ตึงจนไม้หักสะบั้น

ภาพการประกวดที่เราเห็นมือที่สั่นน้อย ๆ แต่มีความมั่นคงของช่างวัย 70 ปี ที่กำลังส่งผ่านเทคนิคให้ลูกหลานข้าง ๆคือภาพสะท้อนว่าชัยชนะในวันนี้ไม่ใช่แค่รางวัลบนเวที แต่คือการทำให้มั่นใจว่า 'ตาของเหยี่ยว' คู่เดิมนี้จะยังมีคนสานต่อไม่ให้บอดมืดไปตามกาลเวลา

จากเครื่องรางปากหม้อยา สู่ Soft Power ของเมืองน่าน
เมื่อการประกวดสิ้นสุดลง ตาแหล๋วเหล่านั้นไม่ได้ถูกทิ้งไว้กลางทาง แต่ถูกนำไปประดับตกแต่งตามซุ้มประตูและทางเดินในงานหกเป็ง เพื่อทำหน้าที่ปกปักรักษาผู้ร่วมงานตามความเชื่อดั้งเดิม

ในมิติของ Nan Creative City ตาแหล๋วคือตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดของการเปลี่ยนความเชื่อให้กลายเป็น Creative Asset ที่ได้พิสูจน์ให้เห็นว่า ตาแหล๋วที่เคยปักอยู่แค่ปากหม้อยาเพื่อกันคุณไสย วันนี้สามารถกลายเป็นโคมไฟดีไซน์ร่วมสมัย หรือพวงกุญแจมินิมอลที่นักท่องเที่ยวทั่วโลกอยากครอบครอง